గాన కోకిల ఆశా భోస్లే ఇక లేరు..

ముంబై: భారతీయ చలనచిత్ర సంగీత చరిత్రలో ఒక అధ్యాయం ముగిసింది. తన గొంతుతో కోట్లాది మందిని ఉర్రూతలూగించిన గాన కోకిల, పద్మవిభూషణ్ ఆశా భోస్లే గారు అనంత లోకాలకు వెళ్ళిపోయారు. కేవలం ఒక గాయనిగానే కాకుండా, ఒక శకానికి ప్రతినిధిగా ఆమె ప్రస్థానం సాగింది.

సంగీత కుటుంబం నుంచి.. పోరాటపథం వైపు

1933 సెప్టెంబర్ 8న మహారాష్ట్రలోని సాంగ్లీలో పండిట్ దీనానాథ్ మంగేష్కర్ కుటుంబంలో ఆశ జన్మించారు. తండ్రి శాస్త్రీయ సంగీత విద్వాంసుడు కావడంతో చిన్నతనం నుంచే ఆమెకు సంగీతం ఓనమాలు నేర్పింది. అయితే, ఆమె తొమ్మిదేళ్ల వయసులోనే తండ్రిని కోల్పోవడంతో కుటుంబ భారం ఆమెపై, అక్క లతా మంగేష్కర్ పై పడింది. కుటుంబం కోసం పూణే నుంచి ముంబైకి చేరుకున్న ఆశా, కేవలం పదేళ్ల వయసులోనే 'చలా చలా నవ బాలా' అనే మరాఠీ పాటతో తన గాన ప్రయాణాన్ని ప్రారంభించారు.

అక్క నీడ నుంచి.. తనదైన ముద్ర వరకు

తొలినాళ్లలో ఆశా భోస్లేకు అవకాశాలు రావడం అంత సులభం కాలేదు. అప్పటికే లతా మంగేష్కర్, గీతా దత్ వంటి ఉద్ధండులు పరిశ్రమను ఏలుతున్నారు. చాలా మంది సంగీత దర్శకులు లతా మంగేష్కర్ తిరస్కరించిన పాటలను మాత్రమే ఆశాకు ఇచ్చేవారు. కానీ, ఆమె నిరుత్సాహపడలేదు. తన గొంతులో ఉన్న వైవిధ్యాన్ని (Versatility) ఆయుధంగా మార్చుకున్నారు. 1950వ దశకంలో ఓ.పి.నయ్యర్ వంటి సంగీత దర్శకుల పరిచయం ఆమె కెరీర్‌ను మలుపు తిప్పింది.

వైవిధ్యానికి మారుపేరు

ఆశా భోస్లే ప్రత్యేకత ఏమిటంటే.. ఆమె ఏ తరహా పాటకైనా ప్రాణం పోయగలరు.

మెలోడీలు: 'దో లఫ్జోన్ కీ హై' వంటి మనసుని హత్తుకునే పాటలు.

కబరే/పాప్: 'దమ్ మారో దమ్', 'పియా తూ అబ్ తో ఆజా' వంటి హై-ఎనర్జీ సాంగ్స్.

గజల్స్: 'ఉమ్రావ్ జాన్' చిత్రంలోని 'దిల్ చీజ్ క్యా హై' లాంటి క్లాసిక్ గజల్స్.

ఇలా ప్రతి జోనర్‌లోనూ ఆమె అగ్రగామిగా నిలిచారు. 20కి పైగా భాషల్లో 12,000కు పైగా పాటలు పాడి, అత్యధిక రికార్డింగ్స్ చేసిన గాయనిగా గిన్నిస్ బుక్ ఆఫ్ వరల్డ్ రికార్డ్స్‌లో చోటు సంపాదించారు.

వ్యక్తిగత జీవితం - పరాకాష్ట

ఆమె జీవితంలో ఎన్నో ఎత్తుపల్లాలు ఉన్నాయి. 16 ఏళ్ల వయసులోనే ఇంట్లో ఎదిరించి గణపత్ రావు భోస్లేను వివాహం చేసుకున్నారు. కానీ ఆ బంధం ఎంతో కాలం నిలవలేదు. ముగ్గురు పిల్లలతో ఒంటరి పోరాటం చేశారు. ఆ తర్వాత ప్రముఖ సంగీత దర్శకుడు ఆర్.డి. బర్మన్ (పంచమ్ దా)తో ఆమె సాగించిన ప్రయాణం భారతీయ సంగీతానికి ఎన్నో అద్భుతమైన హిట్స్ అందించింది.

అవార్డులు మరియు గౌరవాలు

భారత ప్రభుత్వం ఆమెను దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే (2000) మరియు పద్మ విభూషణ్ (2008) పురస్కారాలతో గౌరవించింది. రెండు సార్లు నేషనల్ అవార్డులు, 7 సార్లు ఫిలింఫేర్ అవార్డులు అందుకున్నారు. ఆ తర్వాత ఆమె వినతి మేరకు ఫిలింఫేర్ ఆమె పేరును అవార్డుల నామినేషన్ల నుంచి తొలగించి, యువ గాయనీమణులకు అవకాశం కల్పించింది.

ఆమె భౌతికంగా మన మధ్య లేకపోయినా, ఆమె పాడిన వేలాది పాటలు నిత్యం మన చెవుల్లో మారుమోగుతూనే ఉంటాయి. ఆ స్వర మాధుర్యం అమరం.. అజరామరం.