పెల్లెట్ గన్ అంటే ఏంటి? దిల్లీ నిరసనల్లో ఇదెలా వివాదాస్పదమైంది?

న్యూఢిల్లీ, జూలై 25, 2026 (హైదరాబాద్ న్యూస్‌టైమ్): దిల్లీలోని జంతర్ మంతర్ వద్ద కాక్రోచ్ జనతా పార్టీ ఆధ్వర్యంలో జరిగిన పార్లమెంట్ మార్చ్ సందర్భంగా చెలరేగిన ఉద్రిక్తతలు, భద్రతా బలగాల లాఠీచార్జ్ తీవ్ర చర్చనీయాంశంగా మారాయి. ఈ ఆందోళనల్లో నిరసనకారులపై భద్రతా బలగాలు 'పెల్లెట్ గన్‌'లను (Pellet Guns) ఉపయోగించారనే ఆరోపణలు దేశవ్యాప్తంగా కలకలం రేపుతున్నాయి. లోక్‌సభ ప్రతిపక్ష నేత రాహుల్ గాంధీ సైతం ఈ అంశాన్ని తీవ్రంగా ఖండించగా, పలువురు విద్యార్థులు, జర్నలిస్టులు తీవ్రంగా గాయపడటంతో అసలు ఈ పెల్లెట్ గన్ వివాదం ఏంటనే దానిపై సర్వత్రా చర్చ జరుగుతోంది.

పెల్లెట్ గన్ అంటే ఏమిటి? ఇవి ఎలా పనిచేస్తాయి? ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుంపులను లేదా ఆందోళనకారులను నియంత్రించడానికి భద్రతా దళాలు ఉపయోగించే ప్రాణహాని లేని (Non-lethal) పద్ధతుల్లో పెల్లెట్ గన్‌లు ఒకటి. సాధారణంగా టియర్ గ్యాస్, వాటర్ క్యానన్లను వాడినట్లే వీటిని కూడా ఉపయోగిస్తారు.

• ఇవి గాలితో పనిచేసే ఆయుధాలు. గన్‌పౌడర్ పేలుడుకు బదులుగా కంప్రెస్డ్ ఎయిర్‌ను ఉపయోగించి చిన్న చిన్న లోహపు లేదా ప్లాస్టిక్ గుళ్లను (పెల్లెట్స్) ఇవి పేలుస్తాయి.
• ఎయిర్ పిస్టల్స్, ఎయిర్ రైఫిల్స్, గుంపులను నియంత్రించే 12 గేజ్ పంప్-యాక్షన్ ఆయుధాలుగా ఇవి వివిధ రకాలుగా ఉంటాయి.
• ఇవి తగిలినప్పుడు వేగంగా ముక్కలై శరీరంలోని మృదువైన కణజాలాల్లోకి చొచ్చుకుపోతాయి. సున్నితమైన అవయవాలకు, ముఖ్యంగా కళ్లకు తగిలితే శాశ్వతంగా అంధత్వం వచ్చే ప్రమాదం ఉంటుంది.

దిల్లీ ఆందోళనల్లో ఏం జరిగిందంటే? జూలై 20న జరిగిన నిరసనల సమయంలో పోలీసులు, రాపిడ్ యాక్షన్ ఫోర్స్ (RAF) బలగాలు పెల్లెట్ గన్‌లు వాడటం వల్ల పలువురు తీవ్రంగా గాయపడ్డారని ఆరోపణలు వస్తున్నాయి.

• దిల్లీ యూనివర్సిటీ విద్యార్థి, కారు డ్రైవర్‌గా పనిచేస్తున్న 19 ఏళ్ల సాహిల్ లోచాబ్ ముఖంపై పెల్లెట్ గాయాలయ్యాయి. ఆయన ఎయిమ్స్ ట్రామా సెంటర్‌లో చికిత్స పొందుతుండగా, కుడి కంటి చూపు కోల్పోయే ప్రమాదం ఉందని వైద్యులు తెలిపారు. 2024 ఎస్ఎస్‌సీ పేపర్ లీక్ బాధితుడైన సాహిల్ ఈ నిరసనలో పాల్గొన్నాడు.
• గురుగావ్‌కు చెందిన 25 ఏళ్ల ఇర్షాద్‌ షేక్ మెడ, శరీరంపై 30-40 గాయాలై ఆసుపత్రిలో సర్జరీ చేయించుకున్నారు.
• అవుట్‌లుక్ మ్యాగజీన్‌కు చెందిన 28 ఏళ్ల జర్నలిస్ట్ కూడా ఈ దాడిలో గాయపడినట్లు సఫ్దర్‌జంగ్ ఆసుపత్రి వైద్య నివేదిక స్పష్టం చేసింది.

పోలీసుల ఖండన - సీఆర్‌పీఎఫ్ విచారణ: శాంతియుతంగా నిరసన తెలుపుతున్న వారిపై తాము ఎలాంటి పెల్లెట్ గన్‌లు ఉపయోగించలేదని, ఆ వార్తలు పూర్తిగా అవాస్తవమని దిల్లీ పోలీసులు (DCP New Delhi) ఖండించారు. అయితే, ఈ ఘటనపై వస్తున్న తీవ్ర ఆరోపణల నేపథ్యంలో సీఆర్‌పీఎఫ్ ప్రత్యేక విభాగమైన రాపిడ్ యాక్షన్ ఫోర్స్ (RAF) పాత్రపై సమగ్ర విచారణకు ఆదేశించినట్లు ‘ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్’ నివేదించింది. గతంలో జమ్మూ కశ్మీర్‌లో (2016), మణిపూర్‌లో (2023), అలాగే ఇటీవల పంజాబ్-హరియాణా సరిహద్దుల్లో రైతు ఆందోళనల సమయంలో వివాదాస్పదంగా మారిన ఈ పెల్లెట్ గన్‌లు.. ఇప్పుడు దిల్లీ నిరసనల్లో తెరపైకి రావడం రాజకీయంగా తీవ్ర దుమారం రేపుతోంది.