రథచక్రాల వెనుక దాగున్న రక్తచరిత్ర!

రోమ్, జూన్ 24 (హైదరాబాద్ న్యూస్‌టైమ్): ప్రాచీన రోమ్ సామ్రాజ్యం అంటే ముందుగా గుర్తొచ్చేది గ్లాడియేటర్ల యుద్ధాలు, కానీ ఆ కాలంలో నిజమైన జనాకర్షణ కలిగిన క్రీడ మాత్రం 'చారియట్ రేసింగ్' (రథాల పందెం). 'సర్కస్ మాగ్జిమస్' (Circus Maximus) అనే భారీ వేదికలో నిర్వహించే ఈ రథాల పందెం, ఆ రోజుల్లో ఒక ఉత్కంఠభరితమైన Spectator sportగా వెలుగొందింది. 2,50,000 మంది ప్రేక్షకులు ఏకకాలంలో చూసే ఈ మైదానంలో, వేగంగా దూసుకెళ్లే గుర్రాలు, మలుపుల వద్ద జరిగే ప్రమాదాలు, ఆ గెలుపును కళ్లారా చూసే లక్షలాది మంది కేరింతలు, ఆ కాలంలోనే వెలసిన పందెం రాయుళ్ల జోస్యం ఈ క్రీడను అద్భుతమైన అనుభూతిగా మార్చేవి.

క్రమశిక్షణతో కూడిన ముఠాల పోరు ఈ రేసుల్లో పాల్గొనే రథ సారథులు (Aurigae) మరియు రథాలు 'ఫ్యాక్షన్స్' (Factiones) అనే వృత్తిపరమైన బృందాలకు చెందేవి. వీటికి గుర్రాల సంరక్షణ, రథాల తయారీ బాధ్యత చూసే ప్రత్యేక సిబ్బంది ఉండేవారు. ఆయా జట్లను గుర్తించడానికి రంగులను వాడేవారు—ముందుగా ఎరుపు, తెలుపు మాత్రమే ఉండేవి, తర్వాత నీలం, ఆకుపచ్చ జట్లు చేరాయి. ఒక రేసులో ఒకేసారి 12 రథాలు దూసుకెళ్లే ఈ పోటీ, ప్రాణాలకు తెగించిన సాహసం! మలుపుల వద్ద జరిగే ప్రమాదాలను 'నౌఫ్రాజియా' (Naufragia) అంటే 'ఓడ ప్రమాదాలు' అని పిలిచేవారు. రథ సారథులు తమ నడుముకు కట్టిన పగ్గాలను ప్రమాదకర పరిస్థితుల్లో తెంచుకోవడానికి ఎప్పుడూ ఒక కత్తిని వెంట ఉంచుకునేవారు, లేదంటే గుర్రాల వెంటే నేలపై ఈడ్చుకుంటూ వెళ్లి ప్రాణాలు కోల్పోయే ప్రమాదం ఉండేది.

కోట్ల రూపాయల బహుమతులు.. మంత్రగత్తెల జోక్యం రథ సారథులకు ఆ కాలంలోనే సెలబ్రిటీ హోదా ఉండేది. 'డియోక్లిస్' అనే సారథి తన జీవితకాలంలో 4,257 రేసుల్లో పాల్గొని, 1,462 విజయాలను సొంతం చేసుకున్నాడు. ఆయన సంపాదించిన బహుమతుల విలువ నేటి లెక్కల్లో రూ. 6,000 కోట్లకు (35 మిలియన్ సెస్టెర్సెస్) పైమాటే! ఈ క్రీడలో గెలుపు కోసం ప్రత్యర్థులపై మంత్రగత్తెల ద్వారా శాపాలు పెట్టించడం, జోస్యం చెప్పించడం వంటి వింత ఆచారాలు కూడా ఉండేవని పురావస్తు ఆధారాలు చెబుతున్నాయి. అప్పట్లో రోమ్ సామ్రాజ్యంలో ఏటా 66 రోజుల పాటు ఈ పందాలు జరిగేవంటే, ఆ క్రీడపై ప్రజలకున్న పిచ్చి ఏ స్థాయిదో అర్థం చేసుకోవచ్చు.

వాస్తుశిల్పం మరియు చరిత్ర 'సర్కస్ మాగ్జిమస్'ను ఆకాశం, గ్రహాలు, వారం రోజులను సూచించేలా రూపకల్పన చేశారు. మధ్యలో ఉండే గోడను (Spina) సముద్రంగా, రథాలు చేసే ఏడు చుట్లను ఏడు రోజులుగా భావించేవారు. నేటికీ మనం చూస్తున్న ఎన్నో క్రీడా మైదానాలకు ఈ ప్రాచీన రోమన్ సర్కస్‌లే మూలాలు. గెలిచిన సారథికి పామ్ (Palm) ఆకు, పూల కిరీటం మరియు నగదు బహుమతిని ఇచ్చేవారు. ఆ విజేత మైదానం చుట్టూ చేసే 'విక్టరీ లాప్' ఆ కాలంలో అత్యంత గౌరవప్రదమైన క్షణంగా నిలిచేది.